Endodontische behandeling « terug naar overzicht

Door: Dierenkliniek Emmeloord op dinsdag 12 april 2011

 

1 wortelkanaalbehandeling

De wortelkanaalbehandeling is de meest geïndiceerde therapie van het wortelkanaal.

1.1 indicatie

Een wortelkanaalbehandeling is geïndiceerd als er een irreversibele pulpitis en/of pulpa necrose is opgetreden bij een blijvend element. Dit ontstaat meestal ten gevolge van een open wortelkanaal na een fractuur van het element of een ernstige abrasie (abnormale slijtage) op jonge leeftijd.

Hierbij zullen de bacteriën uit de bek een pulpitis veroorzaken met necrose van de pulpa tot gevolg. Er kan echter ook bij een gesloten pulpa necrose optreden. Dit kan gebeuren na een trauma of luxatie van het element waardoor de apicale bloedvoorziening verstoord wordt.

Dit kan gepaard gaan met een bloeding in het element wat een verkleuring met zich meebrengt. In alle gevallen van een blijvende verkleuring moet men rekening houden met het feit dat men te maken kan hebben met een necrotische pulpa en zal er verder röntgendiagnostiek moeten plaats vinden.

De genecrotiseerde pulpa zal uiteindelijk aanleiding geven tot periapicale problemen en abscesvorming. Deze ontstekingen verlopen traag maar zullen uiteindelijk aanleiding geven tot osteomyelitis en fistelvorming .Gezien het wortelkanaal bij een jonge hond breder is dan bij een oudere hond zullen problemen bij een jonge hond sneller ontstaan. Dit kan vermeden worden door tijdig de gepaste therapie uit te voeren.

Een grondige bekinspectie aangevuld door een röntgenologisch onderzoek van het element en zijn periapicaal gebied zijn erg belangrijk voor het bepalen van de te volgen behandeling en de prognose .In vele gevallen zal men indien men het element wil behouden een wortelkanaalbehandeling moeten uitvoeren.

fig 1 ernstige apicale reactie met open apex

 

1.2 De behandeling

1.2.1 doel

• verwijderen van alle necrotische materiaal uit het wortelkanaal
• desinfecteren van het wortelkanaal
• wortelkanaal vullen en de apex sealen zodat er geen bacteriën en toxines in het periapicale deel kunnen indringen
• restauratie van de kroon met een waterdichte vulling.

 

1.2.2 werkwijze

Men zal beginnen met het creëren van een voldoende ruime toegang zodat het wortelkanaal tot aan de apex goed toegankelijk is voor het te gebruiken instrumentarium. Belangrijk is dat er niet te veel tandweefsel verwijderd wordt wat verzwakking van de kroon tot gevolg kan hebben.

Fig.2 creëren van toegang

 

Na het maken van een toegang zullen zenuwresten met een extirpatie naald verwijderd worden. Alle zenuwrestanten moeten hierbij verwijderd worden anders zal de pulpaholte blijven bloeden.

Fig.3 pulpa restanten met extirpatienaald verwijderd

 

Eens de pulparesten zijn verwijderd zullen de wanden met endodontische vijlen gereinigd worden.

fig.4 vijlen van de pulpaholte

 

Ondertussen zal men het wortelkanaal overvloedig spoelen en desinfecteren met natriumhypochloride. Pas als de spoelvloeistof schoon is kan men overgaan tot drogen van het wortelkanaal.

Fig.5 spoelen van wortelkanaal

 

Door middel van het inbrengen van een endodontische vijl en röntgenologische controle wordt de lengte van het wortelkanaal bepaald.

Fig.6 en 7 meten van de lengte van het wortelkanaal en röntgenologische controle

 

Na het drogen kan men beginnen het wortelkanaal te vullen. Vanuit het wortelkanaal lopen laterale kanaaltjes de dentine in .Deze worden gevuld door calciumhydroxidepasta met een lentulonaald tegen de wanden van de pulpaholte aan te brengen

Fig.8 inbrengen van calciumhydroxide pasta met lentulonaald

 

De apex wordt vervolgens afgesloten door middel van een met calciumhydroxide omgeven gutta percha stift.

Het is zeer belangrijk dat deze de volledige wortelpunt afsluit. Dit moet röntgenologisch gecontroleerd worden. Indien dit niet het geval is zal men de vulling weer moeten verwijderen en opnieuw aanbrengen.

fig 9 endodontisch behandeld element met licht apicale opklaring

 

Belangrijk is om te realiseren dat er een groot verschil is in de lengte van het wortelkanaal bij hond of kat en mens. Instrumentarium en guttapercha geschikt voor humaan gebruik kan enkel gebruikt worden voor het behandelen van snijtanden in de diergeneeskundige tandheelkunde maar zullen in geen geval lang genoeg zijn voor het behandelen van hoektanden of kiezen van onze huisdieren.

De hele procedure gebeurt onder algehele narcose en onder radiologische begeleiding. Het is zeer belangrijk dat elke stap zeer zorgvuldig wordt uitgevoerd om het gewenste resultaat te bekomen namelijk het behoud van het element. Er wordt geadviseerd om na 6 maanden tot een jaar een controle röntgenopname te maken om het periapicale gebied te beoordelen. Ook dit zal onder algehele narcose plaats vinden.

2 De directe pulpoverkapping.

De directe pulpa overkapping met een partiële pulpectomie zal men uitvoeren bij een VERSE fractuur met open pulpaholte bij een jonge hond. Het element zal bij dieren jonger dan 1 jaar nog een zeer dunne dentinewand hebben en mogelijks nog een open apex.Deze behandeling is erop gericht de pulpa vitaal te houden zodat het element verder kan ontwikkelen.

Een fractuur bij een hond of kat jonger dan 1-1.5 jaar zal dan ook een spoedgeval zijn. Het is belangrijk deze behandeling zo snel mogelijk uit te voeren om contaminatie van de pulpa zo laag mogelijk te houden.Hoe langer het interval tussen ontstaan van het probleem en behandeling hoe slechter de prognose.

Met steriel instrumentarium zal een deel van de pulpa verwijderd worden. De pulpa wordt vervolgens afgesloten met een laag calciumhydroxide en een restauratie.

Deze elementen moeten regelmatig radiologisch gevolgd worden. Men moet ervan uitgaan dat 50%van deze elementen uiteindelijk wel een wortelkanaalbehandeling zal moeten ondergaan.

fig 10 element na directe pulpa overkapping

 

3 indirecte pulpa overkapping

Deze behandeling wordt uitgevoerd bij een gefractureerd element waarbij de pulpa gesloten is gebleven maar waarbij er een glazuur en/of glazuurdentine defect is ontstaan.

Deze behandeling is erop gericht om de laterale dentinekanaaltjes die vanuit het wortelkanaal in de dentine lopen af te sluiten zodat er geen bacteriële contaminatie van de pulpa kan optreden via deze kanaaltjes.

Ook deze behandeling kan enkel onder algehele narcose gebeuren.

4 besluit

In alle gevallen van een trauma van een gebitselement met of zonder open wortelkanaal moet men na een grondig onderzoek de gepaste behandeling in stellen om verdere schade aan het element en aanpalende structuren te voorkomen.

Afwachten is in geen geval een optie!

 

Drs V. ter Braake - tandheelkundig dierenarts