Rugproblemen bij het paard « terug naar overzicht

Door: Dierenkliniek Emmeloord op woensdag 15 december 2010

Steeds meer paarden hebben te kampen met rugproblemen. Aandoeningen aan hals en rug zijn van grote invloed op het gebruik. Ernstige blessures in dit gebied kunnen ervoor zorgen dat een paard ongeschikt wordt om te berijden of aan te spannen.

De wervelkolom van het paard is opgebouwd uit:

7 hals wervels
18 borstwervels
6 lendenwervels
5 heiligbeenwervels en
18 staartwervels

Arabische paarden, met hun van nature korte rug, hebben vaak maar 17 borstwervels, 5 lendenwervels en slechts 15 staartwervels. Ook van sommige barokke rassen en mini-paardjes is bekend dat ze soms minder borst- of lendenwervels hebben.

Veel voorkomende blessures
Een veel voorkomend probleem in de paardenrug zijn de te dicht tegen elkaar liggende doornuitsteeksels van de rugwervels, oftewel "kissing spines". Natuurlijk zijn er meer vervelende aandoeningen, waaronder artrose, spier- en bandbeschadigingen en ataxie. In deze nieuwsbrief zullen we dieper ingaan op de "kissing spines".

Betere diagnosemogelijkheden en toenemende uitwisseling van inzichten tussen dierenartsen en fysoitherapeuten, hebben ervoor gezorgd dat er meer bekend is geworden over kissing spines.
Deze aandoening kan zich overal in de rug voordoen waar doornuitsteeksels zitten. Hoeveel ruimte er van nature tussen de doornuitsteeksels is, verschilt van paard tot paard. Dat maakt het lastig om de diagnose hard te stellen. Of de uitsteeksels elkaar daadwerkelijk raken wordt beïnvloed door de houding van het paard.

Diagnose
Er zijn paarden met kissing spines die je maar hoeft aan te raken op die plek en ze krimpen in elkaar. Er zijn ook paarden waarbij de röntgenfoto's een duidelijke diagnose geven zonder dat het paard pijn laat zien.Er zijn paarden die "rommelig" worden in de achterhand zonder dat meteen een relatie wordt gelegd met rugproblemen. Klachten kunnen zich ook uiten in het gebruik, zoals verzet geven of onvoldoende vermogen om bepaalde oefeningen uit te voeren. Als daarbij röntgenologisch wordt aangetoond dat de doornuitsteeksels te dicht tegen elkaar aanliggen dan is de prognose somber.

Prognose
Er is een lichtpuntje. Training kan van invloed zijn op de houding van de rug. Als die voldoende opbolt, worden de doornuitsteeksels uit elkaar getrokken. Rond en diep rijden is in dit opzicht dus goed. Maar zo'n houding moet echter wel met beleid, zonder dwang, worden uitgevoerd. Extreem rond en diep rijden voor langere periode is zeker niet goed!
Wel kan het nuttig zijn om samen te werken met erkende paarden-fysiotherapeuten. Goede begeleiding van het paard is zeer belangrijk. Je traint voor de gezondheid van je paard, niet voor de hoogste eer! Helaas is in ernstige gevallen van kissing spnies aangepaste training niet een oplossing.
Chirurgisch is er nog geen definitieve oplossing gevonden voor kissing spines.
In sommige landen wordt wel operatief ingegrepen en wordt er een deel van het doornuitsteeksel weggezaagd. Dit is een zware ingreep waarbij veel spierweefsel en andere structuren worden beschadigd op een plek waar ooit weer een zadel moet komen te liggen. De revalidatie kan wel anderhalf jaar in beslag nemen. Je moet je afvragen of je een paard dit wil aandoen.

Omdat erfelijkheid een rol kan spelen is het niet onverstandig om bij een aankoopkeuring van een sportpaard de rug in het onderzoek mee te nemen. Het is nog niet zover dat in de fokkerij wordt geselecteerd op de vorm van de rug. Indien criteria zijn aan te geven die een gefundeerde selectie mogelijk maken, gaat dit wellicht in de toekomst tot de mogelijkheden behoren. Heb je een paard dat wegens de diagnose kissing spines onbruikbaar is ga er dan vooralsnog niet mee fokken, want de kans bestaat dat het door gegeven wordt.

In september is een boek uitgekomen van dierenarts Krijn van Muiswinkel voor de geïnteresseerde paardenliefhebber. Het boek heeft als titel: Van Hoofd tot Staart en in het boek zal dieper op veel voorkomende rugproblemen bij het paard worden in gegaan. Ook spierblessures, ataxie en andere aandoeningen komen uitgebreid aan bod.