Rontgenologie
Er zijn een aantal omstandigheden waarbij het nodig kan zijn om röntgenonderzoek van een dier te doen. Grofweg kennen we vier redenen:
1. Het vaststellen van een afwijking
2. Het volgen van een afwijking
3. Screenen van het dier op bepaalde afwijkingen, bijvoorbeeld bij dieren bestemd om te fokken of
bij aan- of verkoop
4. Digitale röntgenfoto's, een grote stap vooruit
1. Het vaststellen van afwijkingen
Vooral bij aandoeningen van het skelet worden foto’s gemaakt, bijvoorbeeld als de hond of kat kreupel loopt. Maar ook bij benauwde of hoestende dieren kan een röntgen onderzoek van de borstholte nodig zijn. Ook bij buikklachten, zoals braken en diarree kan een foto behulpzaam zijn
Voor een goed röntgenologisch onderzoek zal een dier meestal een rustig makend middel (sedatie) per injectie toegediend krijgen. Dit is enerzijds om het onderzoek voor het dier minder stressvol te laten zijn, anderzijds om er voor te zorgen dat het dier goed stil ligt. Alleen bij dieren die erg ziek of benauwd zijn kan dit een verhoogd risico betekenen en wordt sedatie achterwege gelaten.
In alle gevallen is het belangrijk dat de hond of kat nuchter is (dit in verband met een eventuele narcose en om het “buikbeeld” goed te kunnen beoordelen). Wanneer het onderzoek is afgerond kunnen de patiënten in veel gevallen een injectie krijgen waardoor ze binnen enkele minuten weer wakker zijn.
Tijdens het maken van de röntgenfoto’s blijft de eigenaar meestal buiten de röntgenkamer wachten. Dit heeft vooral met veiligheidsredenen te maken: het is namelijk wettelijk niet toegestaan om meer mensen dan nodig in de röntgenruimte toe te laten. Bovendien mogen personen onder de achttien jaar en (mogelijk) zwangere mensen niet bij de opnamen aanwezig zijn.
De gemaakte foto’s worden eerst uiterst kritisch bekeken op kwaliteit. Zo wordt er gekeken naar positionering van het te onderzoeken gebied en de belichting. Vervolgens worden de foto’s door de dierenarts of radioloog beoordeeld op afwijkingen. De uitslag wordt meestal direct besproken; in enkele gevallen is nader overleg nodig. De uitslag kan dan wat langer op zich laten wachten.
2. Het vervolgend van een aandoening
Voorbeelden:
- het beoordelen van het genezingsproces van een botbreuk
- het controleren van het “aan slaan” van de medicatie
3. Screenen van een dier op afwijkingen:
De meest bekende onderzoeken zijn de officiële HD foto’s en ED foto’s. Hierbij worden de heupen (HD) en de ellebogen (ED) röntgenologisch beoordeeld voordat het dier wordt ingezet voor de fokkerij.
Voor deze onderzoeken gelden een aantal spelregels: Voor HD onderzoek moet de hond minimaal 1 jaar oud zijn. Voor grote rassen (New Foundlander, Leonberger, Duitse Dog, Bordeaux Dog, Pyrenese Berghond) is de leeftijd minimaal 1,5 jaar.voor ED onderzoek is de minimum leeftijd 18 maanden, behalve bij de Labrador Retriever (deze mag vanaf een leeftijd van een jaar worden onderzocht).
HD- en ED foto’s worden na het maken alleen beoordeeld op de technische kwaliteit. Het enige wat belangrijk is of de foto’s goed gelukt zijn naar het oordeel van een hiervoor geregistreerde dierenarts. Het beoordelen van de heupen en ellebogen gebeurt door de Groep Gezondheid en Welzijn (GGW) van de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland. De uitslag wordt ook door hen gegeven en niet door degenen die de foto’s gemaakt hebben. Dit duurt meestal 2-3 weken.
4. Digitale röntgenfoto's, een grote stap vooruit!
Sinds 1 juni 2003 beschikt de kliniek over de momenteel meest geavanceerde digitale ontwikkeltechniek.
Dierenkliniek Emmeloord had hiermee destijds een digitale primeur. De donkere kamer van de röntgenafdeling in de kliniek is overbodig geworden. Het chemisch ontwikkelen van de röntgenfilms is niet meer nodig. Het is er allemaal sneller, nauwkeuriger, milieu- en arbeidsvriendelijker op geworden.
Wel wordt nog steeds gewerkt met röntgenstralen, maar de hoeveelheid stralen kan omlaag. De her te gebruiken “image plate” wordt omgezet in een digitaal computerbeeld. Op een monitor is het gemaakte röntgenbeeld direct te beoordelen.
De kwaliteit van de getoonde opnamen is bijzonder goed. Het levert bijna onwezenlijk mooie plaatjes op. In de digitale fotografie is veel mogelijk. Details zijn uit te vergroten en een exacte copie is zo gemaakt.