Nieuws

 Nieuwsbrief Juli 2010
(Door Drs. Remco Jonker)

PRIMEUR! De TELEVET 100 – ECG, TELEMETRIE & HOLTER is in huis!

Sinds kort hebben we de beschikking over de TELEVET 100, een ECG apparaat waarmee naast standaard ECG’s ook TELEMETRIE en 24 UURS REGISTRATIE mogelijk is.

Tot nu toe hadden we alleen de mogelijkheid om standaard ECG’s te maken bij onze patiënten. Met de toevoeging van de Televet 100 zijn de mogelijkheden uitgebreid en kunnen we bijvoorbeeld vanaf nu bij de paarden ook tijdens de training een ECG maken en zelfs de patiënten thuis of op stal gedurende 24 uur vervolgen. Genoeg reden om stil te staan bij het maken van ECG’s en dit unieke apparaat.

Het hart is een wonderlijk orgaan. Het is in staat om indien nodig zelfstandig te functioneren en onder alle omstandigheden de bloedsomloop op gang te houden. Het hart is tevens een zeer complex orgaan omdat het een verzameling is van prikkelvormende en contraherende cellen die samen een juiste pompfunctie moeten onderhouden.

Prikkelvorming
Om te zorgen dat niet alle hartcellen zich gaan bemoeien met de contractie van het hart zijn er twee belangrijke centra in het hart waar de prikkelvorming onder controle wordt gehouden. Het begint allemaal in de rechter boezem. Hier bevindt zich de SA knoop, een klein stukje hartweefsel waar zich prikkelvormende cellen bevinden. Deze cellen reageren sneller dan andere hartcellen en weten hierdoor als eerste een stevig signaal door te geven waardoor de andere cellen netjes mee gaan doen. De boezem wordt geprikkeld en knijpt samen. Op de overgang van de boezem naar de kamer ligt een volgend stukje geleidingsweefsel. Deze plek wordt de AV knoop genoemd. Bij een normaal functionerend hart is dit de enige plek waarmee de boezem en de kamer communiceren. In de AV knoop wordt het elektrische signaal vanuit de boezems iets vertraagd waarna het aan de kamers wordt doorgegeven via twee bundels die razend snel het signaal naar de onderzijde van de hartkamers doorgeven waardoor de kamers van onder naar boven samenknijpen. Na het samenknijpen komen alle cellen tot rust en begint het hele circus van voren af aan.

Het gaat helaas niet altijd goed met de vorming en geleiding van de prikkels. Soms worden er te weinig prikkels gevormd en soms worden er door andere (verkeerde) cellen extra prikkels gevormd die juist extra contracties veroorzaken. We noemen dit hartritme stoornissen.
Hartritme stoornissen kunnen op zichzelf staan (geleidingsproblemen) of ontstaan in samenhang met andere afwijkingen van het hart (bv hartverwijding en hartfalen) of andere orgaansystemen.

Met een ECG apparaat kan de elektrische activiteit van het hart in beeld worden gebracht. Er wordt een indruk verkregen van de snelheid en het ritme van de hartslag en de vorm van de prikkels. Omdat sommige hartritme stoornissen zich uitsluitend af en toe openbaren is een ECG opname gedurende langere tijd soms noodzakelijk. Dit wordt een 24 uurs- of holter ECG genoemd.

Wat maakt de Televet 100 nou zo uniek?

De Televet 100 bestaat uit een kleine unit van 10 bij 5 cm die gemakkelijk aan het dier bevestigd kan worden. Aan de unit zit een kabel met vier elektroden die op het dier bevestigd worden d.m.v. plakelektrodes. De Televet 100 communiceert d.m.v. bluetooth met een laptop. De afstand tussen de Televet 100 en de laptop kan tot 80 meter bedragen waardoor dieren vrij kunnen rondlopen. Zelfs het longeren van een paard is geen probleem. De Televet 100 beschikt ook over een ingang voor een SD-kaart zodat het apparaat gedurende 24-48 uur ECG registraties kan maken. Deze gegevens worden dan naderhand geïmporteerd in de laptop en geanalyseerd. 
Dit kleine ECG kastje kan dus gebruikt worden voor een standaard “5 minuten” ECG, een ECG tijdens training (telemetrie) en een 24 uurs registratie (holter ECG). De Televet 100 is geschikt voor zowel honden, katten als paarden. De software is zo ontworpen dat steeds alle afleidingen worden opgenomen. De afleidingen kunnen naderhand afzonderlijk of samen bekeken worden. De “papiersnelheid” en grootte van de complexen kan gemakkelijk aangepast worden zodat metingen en overzichten snel gemaakt zijn. De ECG kwaliteit is buitengewoon goed. Door verschillende filters wordt een strakke ECG lijn gevormd waardoor de kleinste afwijkingen zichtbaar worden.

Enkele belangrijke hartritme-aandoeningen die bij de gezelschapsdieren voorkomen.

Dobermann DCM
Bij Dobermanns komt een hartaandoening voor die “Dobermann DCM” (dilatoire cardiomyopathie) genoemd wordt. Deze aandoening leidt in een periode van een aantal jaren tot de verwijding van het hart waarbij ook een hartritmestoornis kan ontstaan. Vaak is er in de beginfase van deze ziekte niets aan de hond te merken. Het lichamelijk onderzoek is normaal, het hartritme is normaal en een echo laat geen afwijkingen zien. Bij een aantal dieren ontstaat in eerste instantie een hartritmestoornis(zonder verdere verwijding van het hart) waarbij prikkels vanuit de hartkamers verantwoordelijk zijn (Ventriculaire Premature Complexen). Het gevaar van deze hartritmestoornis is het optreden van een ernstig hoge hartslag waarbij de hartkamers op hol slaan. Dit kan zelfs tot een plotselinge dood leiden. Door het maken van een 24 uurs ECG kan bekeken worden hoe vaak de afwijkende complexen voorkomen. Dit is belangrijk voor het besluiten om medicatie te geven. Dobermanns worden gescreend op deze aandoening als ermee gefokt wordt. Het is een familiaire erfelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een autosomaal dominant gen.

Boxer Arrhythmogenic Right Ventricular cardiomyopathy (ARVC)
Dit is een speciale vorm van cardiomyopathie die vooral bij boxers gevonden wordt. In de rechter hartkamer en rechter hartboezem wordt de hartspier langzaam afgebroken en omgezet in bindweefsel en vetweefsel (fibro-fatty infiltration) waardoor een hartritmestoornis met soms dodelijke afloop kan ontstaat (Rechter Ventriculaire Premature Complexen en Rechter Ventriculaire Tachycardie). In een verder gevorderd stadium kan ook een rechter hartfalen ontstaan. Deze aandoening is mogelijk een genetische aandoening met een mutatie van de ryanodine receptoren zoals bij de mens. De aandoening wordt vaak bij jongere dieren gevonden en de prognose is slecht.

Syncopes (flauwtes)
Flauwvallen kan bij honden en katten soms veroorzaakt worden door hartritme stoornissen. We onderscheiden een sterk versnelde hartslag en een sterk verlaagde hartslag. Bij een sterk verhoogde hartslag (150-250 sl/minuut) wordt de vulling van het hart sterk verminderd waardoor de uitstroomhoeveelheid naar de aorta zo laag wordt dat er een zuurstoftekort optreedt. Dit veroorzaakt afgenomen uithoudingsvermogen, zwakte en soms flauw vallen. Het is belangrijk om d.m.v. een ECG precies te weten waardoor de toename van de hartslag veroorzaakt wordt.
Bij een sterke daling van de hartslag kunnen de pauzes tussen de hartslagen zo groot worden dat opnieuw te weinig bloed de aorta instroomt. Ook hierbij ontstaat een zuurstoftekort in de hersenen en kan de patiënt flauwvallen. Even voor het begrip: 6 seconden zonder zuurstof is voor de hersenen genoeg om een syncope (flauwte) te veroorzaken.

Nieuwsbrief April 2010
(Door Drs. Jetty Maltha)

Oude katten en een goede oude dag

Katten worden tegenwoordig ouder, omdat ze beschermd en goed verzorgd worden door ons. In de meeste gevallen voer dat altijd klaar staat een warm huis, een zacht bed en liefde en aandacht. Als ze ziek zijn worden ze naar de dierenarts gebracht om de juiste verzorging en behandeling te krijgen.

Met ouderdom komen ook gebreken en een grotere kans
op het ontwikkelen van ziektes en orgaan falen. Dit is vaak
een sluipend proces en niet altijd even duidelijk voor een eigenaar. Katten zijn immers zelfstandige dieren en slapen sowieso een groot gedeelte van de dag, helemaal als ze ouder worden.

Het is daarom belangrijk om een kat op zijn/haar oude dag toch met een kritisch oog te bekijken en op bepaalde aanwijzingen voor ziekte te letten. Het is zeker een goede gewoonte om minstens 1x per jaar uw kat helemaal te laten nakijken door de dierenarts. In veel gevallen gebeurt dit ook, bij de jaarlijkse enting. Echter sommige katten worden niet (meer) jaarlijks gevaccineerd en daarbuiten kunnen ze
natuurlijk ook gedurende het jaar ziekte ontwikkelen.

Wanneer is mijn kat oud?
Wanneer hij 11 jaar of ouder is. Dit komt overeen met 60 mensen jaren.

Waarom is het zo belangrijk om op zijn minst 1x per jaar, en als ze 15 + zijn 2x per jaar naar de dierenarts te gaan?
Hoe ouder een kat wordt hoe meer risico het loopt om aandoeningen zoals o.a. artrose, nier falen en gebitsafwijkingen te krijgen.
Zoals gezegd gaat dit heel vaak langzaam en daarom onopgemerkt totdat de aandoening al in een vergevorderd stadium verkeerd. Juist door alert te zijn op mogelijke problemen en ze in een vroeg stadium vast te stellen kunnen we het ziekteverloop vaak nog heel gunstig beïnvloeden. Hierdoor leeft uw kat langer en misschien nog wel belangrijker, met een hogere kwaliteit van leven.

Wat zijn de aandoeningen waar het vaak om gaat?
• Nier falen
• Overactieve schildklier
• Artrose
• Suikerziekte
• Gebitsproblemen
• Hart aandoeningen
• Overgewicht of obesitas
• Hoge bloeddruk, vaak als gevolg van een onderliggende aandoening
• Kanker

Waar kan ik als eigenaar op letten?
• Gewichtsverlies. Vaak is dat door verminderde eetlust, maar als uw kat juist erg goed eet is dit nog steeds een reden om er naar te laten kijken!
• Dikker worden. Dit is maar zelden door een ziekte, echter het dik zijn zelf is een risico op zich. Het verhoogt de kans op suikerziekte en verergert gewrichtspijn.
• Verandering in eetlust
• Braken
• Moeite met eten/kauwen
• Meer drinken of plassen
• In huis plassen of poepen
• Minder bewegen, stijver worden en moeite met op het meubilair springen
• Veranderingen in gedrag; meer slapen, veranderd dag/nacht ritme, rusteloos, agressie, meer roepen m.n. ’s nachts en/of teruggetrokkenheid
• Veranderingen in adem patroon en/of moeite met ademhalen
• Uit de bek stinken
• Vacht veranderingen
• Blind worden, met name als dit plotseling gebeurt.
Als er bij een of meerder punten hierboven veranderingen zijn opgetreden, dan is het aan te raden om daar verder naar te laten kijken.

Wat dan?
We beginnen met een afspraak bij de dierenarts. Die kijkt uw kat helemaal na en let met name ook op aanwijzingen voor de hiervoor genoemde problemen.
Het gewicht wordt bepaald en op de computer genoteerd. Indien er meteen al aanwijzingen zijn voor ziekte dan worden de noodzakelijke testen en behandeling met u besproken.

Wat als mijn kat bij onderzoek gezond lijkt?
Dan nog is het aan te raden om bij oude katten bepaalde aanvullende onderzoeken jaarlijks te herhalen en als ze nog ouder worden (15+) twee keer per jaar.

Wat zijn dit voor onderzoeken?
• Urine onderzoek; hier kunnen we al heel veel informatie
uit halen en vervolgens bepalen of aanvullend bloedonderzoek
nuttig is of niet.
• Bloeddruk meting; er zijn een aantal ouderdomskwalen die een hoge bloeddruk veroorzaken. Een hoge bloeddruk zorgt zelf ook weer voor verder problemen zoals nier schade, hartspierverdikking en schade aan het netvlies.
• Wegen; door simpelweg al bij ieder bezoek het gewicht te noteren zijn we eerder bewust van gewichtsverlies.
Dit is weinig belastend voor de kat, geeft al een redelijke hoeveelheid informatie en hoeft zeker niet duur te zijn.

Wat als deze onderzoeken niets opleveren?
Dat is dan goed nieuws, als het lichamelijk onderzoek ook niets opleverde betekent dat, dat we op dit moment weinig problemen verwachten met de gezondheid van uw kat.
Afhankelijk van de leeftijd van de kat raden we dan aan om urineonderzoek en bloeddrukmeting te herhalen na 6 of 12 maanden.

Wat als er wel afwijkingen naar voren komen?
Dan zullen we in de meeste gevallen aanraden om ook bloedonderzoek te doen. Hoe uitgebreid dat moet hangt af van de mogelijke oorzaken die we vermoeden en zal met u worden besproken.
In sommige gevallen zullen we aanraden om het urineonderzoek/de bloeddrukmeting na een aantal weken of maanden te herhalen.

Kunnen bovengenoemde aandoeningen behandeld worden en zo niet, heeft het dan wel nut om al die testen te doen?
• Schildklier afwijkingen, suikerziekte en artrose zijn aandoeningen die heel goed behandeld en gemanaged kunnen worden met medicijnen en/of veranderingen in levensstijl, dieet.
• Nier falen is een voortschrijdende aandoening die we niet kunnen genezen, maar wel zoveel mogelijk kunnen vertragen met een speciaal dieet en medicijnen.
• Hoge bloeddruk is zoals vermeld vaak een gevolg van een andere aandoening die we dan proberen te achterhalen. Indien nodig kan er aanvullend tabletten gegeven worden om de bloeddruk te verlagen.
• Gebitsproblemen zijn vaak erg pijnlijk. Hoe we die het beste kunnen behandelen wordt door onze tandheelkundige dierenarts met u besproken.
• Overgewicht is de meest gunstigste aandoening van het rijtje, maar kan voor ernstige problemen zorgen indien er niets aan gedaan wordt. U zet uw kat “simpelweg” op rantsoen eventueel met behulp van een speciaal dieet en/of begeleiding van een van onze assistentes.
• Kanker, door middel van een operatie en/of chemotherapie kunnen we soms genezing of kwalitatieve levensverlenging bewerkstelligen.

Vragenlijst voor oude katten
Er is een gedetailleerdere lijst met vragen voor oude katten beschikbaar voor iedereen die graag een indruk wil krijgen waar op gelet kan worden.