De geboorte van het veulen

Na ongeveer 11 maanden wachten is het dan eindelijk zover. Het veulen wordt geboren. Er is al wat uier gevormd, sommige merries krijgen behoorlijk van vocht ophoping onder de buik. Misschien is de merrie al aan het kegelen, dit is te zien als een soort harsachtige bolletjes op de uiteinde van de tepels. Dit is meestal het teken dat het veulen niet lang meer op zich laat wachten. De box is goed schoongemaakt en er is een extra dik strobed opgestrooid. Het wachten kan beginnen.
De bevalling is grofweg in te delen in 3 fasen.
De eerste fase is de voorbereidingsfase, hierin wordt de geboorteweg voorbereid op de passage van het veulen. De baarmoedermond ontsluit door druk van het veulen en/of vruchtvliezen tegen deze aandrukt. Tijdens deze fase kan de merrie wat onrustig zijn, wat naar de buik kijken en zweten. Er zijn merries die helemaal niets laten merken.

Hierna volgt de uitdrijvingsfase. Tijdens deze fase wordt het veulen geboren. Bij paarden duurt dit meestal niet langer dan 10-15 minuten. Meestal is er eerst een vruchtblaas te zijn, dan verschijnt er een voetje. Het 2e voetje volgt dan, als het eerste voetje er ongeveer 10 cm uit is. Het snuitje is te zien als de voetjes er ongeveer tot halverwege de pijpbeentjes uit zijn. Daarna gaat het meestal erg snel en wordt het veulen in een  paar persweeën geboren. Het komt vaak voor dat het veulen nog met een deel van de achterbenen in de merrie ligt terwijl het ademt en probeert zich op te richten. Het is belangrijk om de merrie dan zo rustig te houden want tijdens dit proces is het veulen nog verbonden met de nageboorte. Nu kan het veulen nog een groot gedeelte van zijn/haar bloed ontvangen van de merrie. Na enkele minuten tot een kwartier zal het veulen proberen op te staan en zal de navelstreng breken. De merrie zal nu ook gaan beginnen aan de kennismaking met de nieuwgeborene en deze gaan verzorgen.


De derde fase is de nageboortefase. Tijdens deze fase blijft er activiteit in de baarmoeder zodat de nageboorte loskomt en deze door de trekkracht van het gedeelte wat uit de vagina hangt naar buitenkomt. Deze fase mag eigenlijk niet langer duren dan 1.5 uur.
Het is belangrijk om te (laten) controleren of deze compleet is. Een complete nageboorte ziet eruit als een grote Y. Een van de poten is veel groter dan de andere. In de grote heeft het veulen gezeten, dit was de drachtige hoorn. Als er een stuk in de merrie achterblijft, is dit meestal het uiteinde van een van de poten.


Wanneer belt u de dierenarts?

Omdat de geboorte bij het paard zo snel gaat en omdat een veulen erg lange benen heeft is het belangrijk dat er, het liefst een ervaren, iemand bij aanwezig is. Deze persoon kan dan herkennen of alles verloopt als gebruikelijk en zoniet eventueel wat helpen of assistentie bellen. Al zijn er natuurlijk genoeg veulens die zonder supervisie of assistentie geboren worden.
De meest voorkomende problemen bij de geboorte van een veulen zijn, erg veel onrust bij de merrie tijdens de 1e fase, erg op koliek lijkende klachten. Tijdens ge uitdrijvingsfase is het belangrijk om te herkennen of het veulen goed ligt. Bij stuitliggingen is het zaak dat het vlot verloopt omdat de navelstreng vaak eerder loslaat. Als het veulen dan niet snel genoeg geboren wordt kan het stikken in het vruchtwater. Ook is het belangrijk dat er 2 voorbeentjes verschijnen, als dit niet zo is, is het belangrijk direct te bellen en te proberen de merrie in beweging te houden. Omdat er zoveel kracht gezet wordt tijdens de uitdrijving kunnen de beentjes van het veulen veel schade aanrichten bij de merrie. Door te stappen worden de persweeën geremd bij de merrie en wordt de kans op schade verminderd. In het geval dat er helemaal geen vruchtdelen zichtbaar worden is het mogelijk dat het veulen overdwars voor de baarmoedermond ligt en is het zeker zaak om snel te bellen om de kans op een levend veulen na een keizersnede zo hoog mogelijk te houden. Tijdens de derde fase is het belangrijk om in de gaten te houden dat de nageboorte er vlot afkomt. Als dit niet het geval is bestaat de kans dat de merrie ziek of hoefbevangen wordt. Het kan helpen om de delen die uit de vulva hangen bijeen te binden met strotouwtjes zodat de merrie er niet op kan staan en dat het goed een trekkende werking kan hebben op het nog in de baarmoeder aanwezige deel.

Als men een drachtige merrie op stal heeft kan het handig zijn om een eerste hulp emmer klaar te hebben. In deze emmer zitten dan schone handdoeken, betadine oplossing, een schaar, touwtjes en het telefoonnummer van de dichtstbijzijnde dierenarts met paardenervaring. Wilt u de verantwoordelijkheid en zorg voor de merrie tijdens de geboorte niet zelf willen hebben dan kunt u uw merrie altijd op de kliniek brengen.

Een ervaren team van dierenartsen heeft 24 uur per dag toezicht op uw drachtige merrie.

Mocht er tijdens een geboorte iets gebeuren wat u niet verwacht of vertrouwd u het niet kunt u altijd bellen met de kliniek, 24 uur per dag 7 dagen in de week.