Tandheelkunde kat
Slecht etende kat?
Chronische mondslijmvliesontsteking (stomatitis) kan de oorzaak zijn!
Er is een toenemende belangstelling voor tandheelkundige zorg bij gezelschapsdieren. In onze praktijk zien wij vaak honden en katten met gebitsproblemen. Deze problemen worden vaak onderschat, maar kunnen de oorzaak zijn van duidelijke gezondheidsklachten bij uw huisdieren. Dit kan leiden tot verlies van gebitselementen, maar ook tot meer algemene klachten zoals infecties aan maag, keel, en zelfs hartkleppen.
De laatste jaren hebben in de veterinaire tandheelkunde veel ontwikkelingen plaatsgevonden. Dit heeft ertoe geleid dat de tandheelkunde ook binnen Dierenkliniek Emmeloord een belangrijke plaats inneemt. Naast zorg wordt er daarbij ook veel aandacht besteed aan preventie.
Regelmatig krijgen wij katten aangeboden met een chronische en steeds terugkerende ontsteking van het tandvlees en het mondslijmvlies. Vaak hebben deze dieren al langer vage klachten. De eerste verschijnselen blijven vaak onopgemerkt, omdat in dit stadium de meeste katten nog gewoon dooreten. Pas als er sprake is van halitosis (een slecht ruikende adem) of als de katten hard voedsel weigeren, valt de eigenaar iets op.
De katten zullen vaak kwijlen en overdreven aan één kant kauwen. Pijn kan zich uiten door plotseling schreeuwen en weg lopen bij de voerbak, wrijven en krabben aan de kop of bek en met de kop over de grond schuren.
Er zijn een aantal redenen waardoor katten problemen met hun bek kunnen krijgen. De oorzaak kan liggen aan het gebit, aan het tandvlees en aan een verminderde weerstand door stofwisselings- en virale ziekten. Uiteindelijk kan chronische stomatitis leiden tot verlies van eetlust, vermageren en een slechte algehele conditie.
Een chronische mondslijmvlies ontsteking is erg pijnlijk voor de kat en verdient derhalve alle aandacht. Vaak is de kat zo pijnlijk aan het bekje, dat een goede beoordeling zonder een roesje niet toegelaten wordt. Een gedegen bekinspectie onder sedatie is daarom uitermate belangrijk. Een adequate behandeling dient in een zo vroeg mogelijk stadium ingesteld te worden.
OORZAKEN:
Er zijn verschillende oorzaken bekend die de klachten kunnen geven:
1) gebitsproblemen
Een veel voorkomend probleem bij katten is FORL (Feline Ordontoclastic Resorptive Lesions). Dit zijn tandglazuur aandoeningen gelokaliseerd op de overgang van wortel naar kroon. De oorzaak van deze aandoening is onbekend. Uiteindelijk gaat zoveel tandsubstantie verloren dat het tot een breuk van de kroon kan leiden. De resterende wortelpunten kunnen op hun beurt ook weer aanleiding geven tot ontstekingen van het tandvlees.
2) parodontitis
Onder parodontitis verstaan we ontsteking van het steunweefsel rond de tand of kies. De meeste parodontale aandoeningen ontstaan tgv infecties door bacteriën, aanwezig in de tandplaque. Deze ontstekingen ontstaan in eerste instantie ter hoogte van de overgang van tandvlees naar tandhals maar kunnen zich ook verder in de bek uitbreiden.
3) verminderde weerstand vb. door leukemie
4) andere aandoeningen vb. nierfalen en diabetes
5) virale infecties vb. niesziekte.
BEHANDELING:
Elke behandeling begint met een gedegen bekinspectie. Dit zal altijd onder sedatie (d.w.z. een roesje) gebeuren, omdat door de pijnlijkheid de dieren een goed onderzoek of zelfs het benaderen van de kop anders niet toelaten. Indien er (bij oudere katten) veel tandsteen aanwezig is, zal dit eerst verwijderd moeten worden omdat veel aandoeningen bijvoorbeeld tandhalslaesies of blootliggende wortels verborgen kunnen zitten onder de tandsteen.Bij de bekinspectie worden, naast het paradontium, tandvlees en anderen structuren in de bek, elke tand en elke kies afzonderlijk beoordeeld.
Belangrijke zaken waarop de arts let zijn onder andere:
tandvleesontsteking (gingivitis)
eventuele loszittende elementen
pocketdiepte
al of niet zichtbaar zijn van wortels
ontbrekende elementen
specifiek voor de kat: forl (dit zijn oplossingen van glazuur, zie boven).
Indien de bekinspectie geen diagnose oplevert zal er verder onderzoek naar onderliggende oorzaken ingesteld moeten worden. Hierbij kunt u denken aan rontgenonderzoek, en/of bloed- of pathologisch onderzoek van het mondslijmvlies.
De gebitsreiniging heeft als doel om alle ontstekingsprikkels die veroorzaakt worden door de tandplaque te verwijderen. Aangetaste kiezen en/of tanden worden geëxtraheerd. De resterende gebitselementen worden gepolijst om een zo glad mogelijk oppervlakte te verkrijgen om zo nieuwe plaquevorming tegen te gaan. Van belang is ook om thuis preventief deze plaquevorming te voorkomen, bijvoorbeeld dmv tanden poetsen en/of een aangepast dieet voor uw kat.
In sommige gevallen zullen specifieke antibiotica en/of pijnstillers voorgeschreven worden. Een ontstekingsremmer, zoals prednison, kan wel een tijdelijke vermindering van de klachten geven, maar het onderdrukt enkel de klachten, het geneest niet.
Bij onvoldoende effect van deze behandeling kan er overgegaan worden tot extractie van alle kiezen en/of tanden. Vooral bij katten met een verminderde weerstand kan dit succesvol zijn. Het lijkt erg drastisch maar een kat kan prima eten zonder tanden.
BIJ WIE KUNT U TERECHT?
Bij Dierenkliniek Emmeloord is een team beschikbaar voor tandheelkundige zorg:
Dierenarts Valerie ter Braake, lid van de werkgroep VeterinaireTandheelkunde, houdt zich al geruime tijd bezig met tandheelkunde van hond en kat. Onder leiding van Drs. A. van Foreest heeft zij de tandheelkunde binnen de kliniek tot een volwaardige tak van de diergeneeskunde gebracht. Zij volgt de laatste ontwikkelingen op de voet, door het volgen van diverse cursussen en congressen.
Zij wordt bijgestaan door vaste assistente Claudia Polman, paraveterinair, die eveneens een speciale opleiding heeft gevolgd op het gebied van de tandheelkundige zorg bij hond en kat. Naast het assisteren bij tandheelkundige ingrepen zet zij zich ook in voor de preventie en voorlichting richting eigenaren.
De andere collega’s van onze kliniek verwijzen de tandheelkundige patiënten naar dit team.