Brokkelhoeven

Hoefverzorging  gezien vanuit de praktijk van de hoefsmid.
 
Hoefbeslag beschermt de hoef tegen slijtage en beschadigingen van het hoorn veroorzaakt door een harde bodem. Het beslagen paard is voor alle takken van sport beter beschermd. Maar tegelijkertijd maken hoefijzers de hoefwand ook zwakker door het nagelen. Hoefverzorging d.m.v. uitkrabben, afspuiten, insmeren en voedingssupplementen kan brokkelhoeven  niet voorkomen. Wanneer er ondanks goede dagelijkse verzorging toch scheuren in  of afbrokkelen van de hoornwand ontstaat, moet er naar andere oorzaken gezocht worden. 

Aanleg
Er zijn paarden die in aanleg een zwakkere opbouw van de hoornwand hebben. De wand van de hoef bestaat microscopisch uit samengeperste haren (de hoornstof) die met een soort lijm (de tussenstof) stevig met elkaar verbonden zijn. Als er in aanleg te weinig tussenstof is of de tussenstof is niet goed van samenstelling, dan brokkelt de hoorwand gemakkelijker af en kan de wand inscheuren. Dit hangt ook van het gebruik en de omgeving van het paard af.  



Sport
De belasting in de sport moet niet onderschat worden. De meeste paarden die een tak van paardensport beoefenen moeten beslagen worden. De hoefwand wordt nog meer belast wanneer er in de ijzers kalkoenen worden gedraaid. Bij het wenden van het paard draait de hoef met het been mee, maar het ijzer niet. Dit veroorzaakt wrikkende krachten in de hoef.

Wei
Weidegang is goed voor het paard maar niet goed voor de hoeven. In de weideperiode worden beslagen hoeven vaak slechter van structuur. Afwisselend natte en droge perioden met veel zon veroorzaken barsten, scheuren en brokkeligheid. Pigmentloze witte hoeven kunnen slecht tegen de zon. In een aanzuigende natte bodem gaan ijzers eerder los zitten, waardoor er speling op de nagels komt met het risico van afbrokkelen van de wand. Het geringe voordeel van betere doorbloeding van de hoef in de wei weegt niet op tegen de schade die de hoeven kunnen oplopen. 

Bodem
In alle bodemsoorten komen schimmels en bacteriën voor. Met name in broeierige, zuurstofarme bodems kunnen micro-organismen zich goed vermeerderen. De hoornstructuur rond nagelgaten kan aangetast worden en bruinzwart verkleuren. Brokken hoorn kunnen hierdoor uitscheuren.
 
 
Hoefwandhaar, aangetast door bacteriën

Conclusie
Vanuit onze hoefsmidpraktijk kan gesteld worden dat om van slechte hoeven af te komen een goede uitwendige verzorging alleen niet genoeg is. De eigenaar of verzorger moet wat veranderen aan de wijze waarop het paard of de pony gehouden wordt. Wanneer het beslagen dier in de wei loopt  is het verstandig om een tijd geen  hoefbeslag te geven. Dan kan de sport even niet beoefend worden! Wanneer de hoef op de kalkoenen brokkelt is het aan te raden één kalkoen per ijzer te gebruiken, zodat het ijzer met de hoef mee kan draaien bij het wenden op de bodem. Het veranderen van bodembedekking kan soms - maar niet altijd – een oplossing zijn. Er zullen afwegingen en keuzes gemaakt moeten worden, in het belang van gezonde hoeven en een zo optimaal mogelijk gebruik van het paard.
 
Hoefsmederij Dierenkliniek Emmeloord,
Hans van Maurik,
Frank van den Bos
Erik van Veen